Những nâng cấp quan trọng của WordPress 2021

Trong năm 2020 và đầu 2021, mã nguồn WordPress đã có những thay đổi lớn với các phiên bản cập nhật WordPress 5.4, 5.5 và mới nhất là 5.6.

Các phiên bản nâng cấp  2020 – 2021, với tên mã thường được lấy tên để tri ân các nghệ sĩ vĩ đại:

  • WordPress 5.4 (tên mã #Adderley…): ra mắt ngày 31/03/2020
  • WordPress 5.5 (tên mã #Eckstine…): ra mắt ngày 11/08/2020
  • WordPress 5.6 (tên mã #Simone …): ra mắt ngày 08/12/2020
  • WordPress 5.7 : dự kiến ra mắt ngày 09/03/2021
  • Trong năm 2021, sau WordPress 5.7 là WordPress 5.8 ( 07/2021) và WordPress 5.9 (09/2021) và sẽ có nâng cấp cực lớn với WordPress 6.0 (dự kiến ra mắt 12/2021)

Trước khi bắt đầu các chuyên đề WordPress chúng ta cần điểm qua các nâng cấp quan trọng này. Sau đó chúng ta cũng xem qua lộ trình nâng cấp của WordPress 5.7 (sẽ phát hành cuối tháng 3/2021).

Những thay đổi lớn của WordPress trong năm 2020, bắt đầu từ phiên bản 5.4 đến phiên bản 5.6, trong đó nâng cấp lớn nhất là ở phiên bản WordPress 5.5:

  1. Tùy chọn update tự động theme và plugin (từ WP 5.5)
  2. Cho phép update theme, plugin manually trực tiếp trên WordPress Dashboard từ file nén .zip (từ WP 5.5)
  3. Tích hợp tính năng Lazy Load cho ảnh (Images) từ WordPress Core (từ WP 5.5)
  4. Hỗ trợ XML Sitemap từ WordPress Core (từ WP 5.5)
  5. Hỗ trợ tùy chọn update tự động mã nguồn WordPress mới nhất (WordPress Core) nếu bản mới là bản nâng cấp quan trọng về tính năng, hiệu năng hay bảo mật (từ WP 5.6)
  6. Những nâng cấp tính năng Site Health Check(từ WP 5.6)
  7. Nhiều nâng cấp lớn cho Gutenberg Editor (từ WP 5.4 – 5.5 và 5.6)
  8. Default Theme mới – Twenty Twenty One (2021) (từ WP 5.6)
  9. Hỗ trợ tốt hơn cho PHP 8 (từ WP 5.6)

Chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết những tính năng nâng cấp rất đáng giá này:

A. Những nâng câp của WordPress 2020

 

1. Tùy chọn Update Themes và Plugins tự động

Áp dụng: từ phiên bản WordPress 5.5 trở đi

Hai hình thức Update themes & plugins trước đây

Trước đây muốn update theme và plugin khi có bản mới, bạn cần vào thực hiện trong mục Themes hoặc Plugins, có 2 hình thức update:

a. Update trực tiếp trên WordPress Dashboard

Update trực tiếp trên WordPress Dashboard thường tạm gọi là automatically update – hay update tự động – dù thực tế bạn vẫn phải nhấp nút update chứ nó không tự diễn ra khi theme/ plugin có bản mới.

Cách update này chỉ thực hiện được nếu bạn đang dùng Themes/ Plugins miễn phí có trên WordPress Repository hoặc Themes/ Plugins mà tác giả hỗ trợ tính năng automatically update, thường gặp khi bạn mua themes/ plugins thương mại – bạn được cấp key bản quyền để kích hoạt bản quyền và tính năng update trực tiếp trên WP Dashboard.

Update trực tiếp thực chất là bản cập nhật của theme/ plugin sẽ được tải trực tiếp từ Server của tác giả (hoặc từ Server WordPress Repository – Server của WordPress.org) và bản mới này sẽ ghi đè lên bản hiện tại.

b. Update thủ công (Manually Update)

Không phải theme, plugin nào tác giả cũng hỗ trợ update trực tiếp.

Nếu theme/ plugin miễn phí hoặc trả phí mà tác giả không hỗ trợ update trực tiếp, thì bạn vẫn phải tải phiên bản mới từ site của tác giả và upload lên thay cho phiên bản cũ.

Cách này thường được gọi là Update thủ công (Manully Update). Ví dụ phổ biến là khi bạn dùng các theme miễn phí của Mythemeshop, hoặc từ thư viện Envato Elements, hay mua theme của StudioPress.

Update thủ công có 2 cách:

Thực hiện trên WordPress Dashboard: xóa bản cũ trên site và upload version mới bạn vừa tải về từ site của tác giả .

Nên nhớ là từ WordPress 5.4 trở về trước, bạn không thể upload version mới của theme/ plugin bằng tính năng upload trên WP Dashboard vì khi giải nén nó sẽ cùng tên thư mục với phiên bản cũ, và WP không cho phép ghi đè phiên bản cũ. Từ WP 5.5 trở đi thì bạn mới có thể tải để ghi đè (xem nâng cấp cụ thể bên dưới).

Thực hiện trên File Manager của Hosting/ VPS: tải phiên bản mới lên thư mục Themes/ Plugins của WordPress trên Hosting/ VPS và ghi đè phiên bản cũ.

Với File Manager trên Hosting hoặc VPS, bạn có thể ghi đè một thư mục bằng một thư mục cùng tên, do đó việc tải phiên bản mới thẳng lên thư mục themes/ plugins để nâng cấp là bình thường.

Nâng cấp từ WP 5.5: tùy chọn update tự động themes/ plugins

Từ WordPress 5.5 trở đi, bên cạnh mỗi theme/ plugins có tùy chọn để bạn bật tính năng automatically update – đây là tính năng update tự động thực thụ, vì:

Ngay khi có thông tin phiên bản mới từ tác giả, bản mới theme/ plugin sẽ tự động được WordPress tải về và ghi đè lên các phiên bản cũ để thực hiện nâng cấp. Bạn không cần làm gì cả.

Tuy nhiên cũng lưu ý, tính năng update tự động này chỉ hoạt động trong 2 trường hợp:

  • Themes/ Plugins có trên WordPress Repository
  • Themes/ Plugins tác giả hỗ trợ tính năng update trực tiếp từ Server của tác giả, thường là theme thương mại đã được kích hoạt key bản quyền để update trực tiếp.
Hướng dẫn update theme/ plugins tự động

Để chọn update theme tự động, bạn truy cập vào themes (Appearance -> Themes) click vào theme cần update tự động (Theme Details) và click vào tùy chọn Enable auto-udpates:

Tự động Update theme

Đối với Plugins, bạn chỉ cần vào mục Plugins sẽ thấy tùy chọn Enable auto-updates bên phải mỗi plugins, click vào đó để kích hoạt chế độ update tự động cho plugin.

Tự động Update plugins

Note: Nếu không thấy Enable auto-updates bên phải mỗi plugin như hình trên, bạn cần bật Screen Options để chọn hiển thị Automatic Updates như hình dưới:

Bật Screen Options

Nhận xét về Tùy chọn Update tự động Themes & Plugins

Tính năng update tự động themes/ plugins thực sự hữu ích nếu bạn ít login vào WordPress Dashboard để kiểm tra các thông tin phiên bản mới và tự mình thực hiện update từ WP Dashboard.

Update tự động sẽ đảm bảo các theme/ plugin có trên site luôn được cập nhật phiên bản mới nhất nhằm đảm bảo hiệu năng và bảo mật tốt nhất.

Tuy nhiên, việc tự động update theme/ plugin cũng có thể gây ra những lỗi không tương thích ngoài ý muốn giữa các theme/ plugin với nhau hoặc với mã nguồn WordPress, và nếu không kịp phát hiện có thể gây hậu quả xấu. Ví dụ sau khi tự động cập nhật WooCommerce, tính năng đặt hàng trên site bị lỗi, và bạn không phát hiện kịp thời có thể bõ lỡ rất nhiều đơn hàng, làm khách hàng tiềm năng rời bỏ site…

Nói chung, bạn chỉ nên bật tính năng update tự động cho theme/ plugin trong trường hợp không thể login vào Web để kiểm tra thường xuyên hàng tháng.

 

2. Cho phép update theme/ plugin bằng cách upload file zip

Tính năng này được cộng đồng WordPress rất hoan nghênh.

Trước đây nếu bạn muốn upload một theme/ plugin dưới dạng file .zip lên WordPress thì bắt buột nó phải khác tên với các thư mục theme/ plugin hiện có trên WordPress. Nguyên nhân là WordPess không cho phép bạn ghi đè một thư mục đang có trên thư mục themes hay plugins.

Ví dụ bạn đang có theme Flatsome trên site, thì trong thực mục wp-content/themes sẽ có thư mục chứa theme là flatsome. Khi bạn upload file flatsome.zip lên sẽ bị lỗi vì WordPress không cho phép file này giải nén thành thư mục flatsome vì thư mục đã có trên site rồi – bạn không được phép giải nén để ghi đè thư mục đang có.

Việc này vô cùng bất tiện vì khi cần update theme/ plugin mà tác giả không hỗ trợ update trực tiếp trên WP Dashboard, bạn không thể upload phiên bản nâng cấp mà không xóa phiên bản cũ trước đó – trong khi việc xóa theme/ plugin trên WordPress có thể khiếp mọi dữ liệu bị mất theo.

Trước đây ta dùng một trong 2 giải pháp:

  • Đổi tên file .zip của phiên bản nâng cấp, tải lên cài đặt và kích hoạt thay cho bản cũ (de-activate bản cũ) sau đó nếu mọi tính năng của site ok, ta mới xóa phiên bản cũ đi.
  • Hoặc vào File Manager của Hosting/ VPS thực hiện upload bản mới ghi đè bản cũ – việc này khá vất vả vì công đoạn login vào Hosting/ VPS tốn nhiều thời gian.

Từ WordPress 5.5 trở đi, bạn có thể upload trực tiếp phiên bản mới dưới dạng file .zip lên để ghi đè nâng cấp theme/ plugin mà không gặp trở ngại gì, dữ liệu liên quan của theme/ plugin vẫn giữ nguyên trong quá trình ghi đè phiên bản cũ.

Khi upload file .zip của theme, plugins, nếu phát hiện trên site có một phiên bản khác (cũ hơn hoặc mới hơn) của theme/ plugin đó, thì WordPress sẽ thông báo cụ thể và hiển thị tùy chọn để bạn upload nâng cấp bằng cách ghi đè lên thư mục code hiện tại, như hình bên dưới khi nâng cấp theme Astra bằng cách upload file astra.zip:

Thông báo khi update file zip để nâng cấp theme - plugins

Note:

Không chỉ hỗ trợ update bằng cách upload trực tiếp file .zip mà WordPress 5.6 trở đi cũng hỗ trợ down-grade (hay còn gọi là rollback) theme/ plugin.

Tức là bạn có thể upload một file .zip của phiên bản theme/ plugin cũ để thay thế cho bản mới có trên site, thường dùng trong trường hợp phiên bản mới gây lỗi hoặc làm giảm hiệu năng, tốc độ của website sau khi bạn lỡ update. Thông báo khi down-grade/ rollback cũng giống như khi update, như hình:

Rollback một theme, plugin qua file zip

Nhân xét tính năng update themes/ plugins từ file .zip

Đây là tính năng rất tuyệt, vô cùng tiện lợi trong trường hợp bạn dùng theme/ plugin không hỗ trợ update trực tiếp, ví dụ các theme của StudioPress, hay các theme từ Themeforest mà bạn không có key license để kích hoạt tính năng update automatically từ Server của tác giả.

 

3. Hỗ trợ Native Image Lazy-Loading

Lazy-Loading là tính năng vàng để tối ưu tốc độ load của Website, đặc biệt là trên thiết bị di động. Thường lazy load sẽ áp dụng cho images và videos, audios hay html frame, nhưng phổ biến nhất vẫn là ảnh (images).

Khi áp dụng tính năng lazy-loading cho images, các thành phần khác của trang web sẽ ưu tiên tải trước, ví dụ định dạng trang web (layout – css) hay văn bản (text) sau đó ảnh sẽ được load từ từ khi người dùng xem tới phần văn bản tương ứng thay vì load đồng bộ toàn bộ ảnh sẽ khiến thời gian tải trang kéo dài tác động tiêu cực tới trải nghiệm người dùng.

Lazy-Loading cũng giúp tăng điểm speed-test đáng kể, nhất là với thang điểm khó nhằn của công cụ Google PageSpeed Insight.

Trước đây nếu bạn dùng các plugin tăng tốc Caching như LiteSpeed Cache, WP-Rocket, SwiftPerformance … thì chúng có hỗ trợ tính năng Lazy Loading cho Images, Videos hay iFrames. Giờ đây mặc định WordPress sẽ bật tính năng lazy-loading cho mọi ảnh dùng trên Websites (ở trang hoặc các bài viết, widgets…).

Ưu điểm của Native Lazy-Loading

Trong WordPress, các tính năng gọi là built-in hay native là các tính năng được tích hơp ngay trên mã nguồn WordPress – WordPress Core, thay vì bạn phải cài plugin hay code tính năng đó trên theme.

Tính năng native có ưu điểm cực lớn là:

  • Tương thích hoàn toàn với mã nguồn WordPress vì nó được phát triển chung với WordPress Core
  • Tốc độ load siêu nhanh vì load cùng lúc với các chức năng của WordPress Core, thay vì load ở ‘gai đoạn thứ cấp’ nếu dùng qua plugins hay code trên themes.

Ví dụ rõ nhất là, trình soạn thảo Gutenberg Editor – với các tính năng Page Builder của WordPress sẽ giúp bạn xây dựng các trang có tốc độ load nhanh hơn so với các trang xây dựng trên các plugin Page Builder Elementor, Brizy, Visual Composer hay Page builder tích hợp riêng của các theme như Flatsome (UX Builder), X-theme (Cornerstone Builder), Avada (Fusion Builder)… Nguyên nhân là Gutenberg Editor là native-builder, các block của nó load cùng lúc với các tính năng của WordPress Core.

Nhận xét tính năng Native Image Lazy – Loading

Với việc tích hợp tính năng Image Lazy – Loading trên WordPress core, chúng ta sẽ hưởng lợi thêm một xíu với tốc độ và sự ổn định tốt hơn (dù không quá nhiều) so với việc bật tính năng này trên các plugin tăng tốc.

Nếu bạn dùng plugin tăng tốc như WP-Rocket, thì nếu bạn quyết định bật Lazy-Loading trên WP-Rocket, nó sẽ tự động thay thế cho native Lazy-Loading của WordPress.

4. Hỗ trợ Native XML Sitemap

Sitemaps là một file .xml hoạt động như tấm bản đồ để các công cụ tìm kiếm (bot) của Google, Bing, Yandex… dò tìm và đánh chỉ mục Website một cách chính xác, hiệu quả.

Trước đây để tạo XML Sitemaps cho WordPress, ta thường dùng các plugin. Hầu như các plugin SEO đều hỗ trợ tính năng tự động tạo XML Sitemaps cho Website (ví dụ Yoast SEO, AllinOne SEO Pack, Rankmath SEO..)

WordPress tích hợp tính năng tự động tạo XML Sitemaps, họ gọi là Extensible Core Sitemaps – tức nhân Sitemaps có khả năng mở rộng: cụ thể là WordPress sẽ sinh ra một sitemaps chuẩn và cung cấp giải pháp để nhà phát triển có thể mở rộng thêm các tính năng mở rộng dựa trên sitemaps này.

Core Sitemaps sẽ tự động sinh ra và hoạt động nếu bạn Không bật tính năng chặn Index trên WordPress. File này bạn có thể truy xuất qua đường dẫn domain/wp-sitemap.xml, ví dụ wpbanquyen.com/wp-sitemap.xml

Và nó hỗ trợ các loại nội dung sau:

  • Homepage
  • Posts page
  • Core post types (Pages and Posts)
  • Custom post types
  • Core taxonomies (Tags and Categories)
  • Custom taxonomies
  • Author archives

Nếu bạn dùng các plugin SEO hay plugin tạo Sitemaps khác thì Core Sitemaps cũng không tác động xu đột gì với các sitemaps khác trong việc hỗ trợ đánh chỉ mục Website (Indexing).

Nhận xét tính năng Extensible Core Sitemaps

Hỗ trợ tính năng Sitemaps từ WordPress Core thực sự không quá ý nghĩa cho người dùng cuối vì mọi WordPress Website đều dùng plugins SEO mà hầu hết plugin SEO đều đã hỗ trợ cái này.

Tuy nhiên đối với WordPress Developer thì Extensible Core Sitemaps sẽ cho phép họ dùng sẵn tính năng trên WordPress Core và linh hoạt mở rộng thêm thay vì phải phát triển code từ A-Z.

5. Tùy chọn nâng cao tự động nâng cấp mã nguồn WordPress 

Tính năng tự động cập nhật mã nguồn WordPress đã có từ phiên bản 3.7 tuy nhiên nó áp dụng cho mọi bản nâng cấp lớn nhỏ.

Khi bạn bật tính năng auto updates, thì WordPress sẽ tự động nâng cấp mã nguồn khi có bản mới, việc này có thể dẫn đến lỗi site nếu theme và plugin bạn đang dùng chưa tương thích với các tính năng mới của WordPress Core.

Từ WordPress 5.6, bạn có thể chọn bật auto update mã nguồn với 2 tùy chọn:

  • Tự động update đối với mọi phiên bản mới
  • Tự động update với các phiên bản nâng cấp Hiệu năng & Bảo mật (Maintenance & Security)

Tùy chọn thứ 2 (Maintenance & Security) sẽ giúp chúng ta cập nhật tự động các bản vá bảo mật và fix lỗi để nâng cao hiệu năng hoạt động của site, các bản vá này thường không bao gồm các tính năng mới nên sẽ tránh được hầu hết các sự cố không tương thích với theme và plugins hiện có trên site.

Nhận xét Tùy chọn nâng cao Auto update WordPress Core

Nâng cấp này thực sự đáng giá, cho phép chúng ta đảm bảo mã nguồn WordPress luôn ở trạng thái hoạt động tối ưu và tránh được các lỗi bảo mật mới nhất.

Đối với các bản nâng cấp có nhiều tính năng mới, ta có thể cập nhật thủ công sau khi đã thực hiện việc backup Website để dự phòng tình huống lỗi sau khi nâng cấp.

6. Nâng cấp Site Health Check

Tính năng Site Health có từ WordPress 5.2, trong mục Tools -> Site Health.

Site Health sẽ kiểm tra và đưa ra lời khuyên để nâng cao hiệu năng và bảo mật cho Website, ví dụ như phiên bản PHP của Server hay phiên bản theme/ plugin cần nâng cấp…

Tuy nhiên quá trình check các thông số Server và code thường ít nhiều gây ảnh hưởng đến hoạt động của Server, đôi lúc gây ra lỗi fatal (ví dụ quá trình kiểm tra xác thực các thông số diễn ra quá thời gian cho phép của PHP)…

Từ phiên bản WordPress 5.6, Site Health Check sẽ thực hiện Bất đồng bộ (Asynchronous) giúp tránh tình trạng vượt quá thời gian thực thi tối đa của PHP (PHP Execution Time Limit) cũng như không tác động xấu đến các tiến trình xử lý PHP khác.

Nhận xét: đây là nâng cấp nhỏ nhưng giúp nâng cao hiệu năng hoạt động của WordPress.

7. Nâng cấp Gutenberg Editor

Trong suốt năm 2020, Gutenberg Editor là trọng tâm nâng cấp của WordPress, các tính năng mới, các loại block mới được bổ sung đáng kể ở cả 3 lần nâng cấp WordPress 5.4, 5.5 và 5.6!

Ngoài ra Gutenberg Editor cũng có những cải thiện về UI/ UX để tối ưu hiệu quả dựng trang.

Việc bổ sung liên tục các block mới cho Gutenberg Editor giúp người dùng mở rông khả năng thiết kế các trang phức tạp hơn, nhiều tính năng hơn. Cụ thể:

Ở phiên bản WordPress 5.4, ta có các block mới sau:

  • New Social Icons Block
  • New Buttons Block
  • A Welcome Guide Modal
  • Fullscreen Mode Enabled by Default
  • Inline Text Color Support in RichText Blocks
  • Additional Color Options for Several Blocks
  • Featured Images in the Latest Posts Block
  • A New Breadcrumb Bar for Block Navigation

Ở phiên bản 5.5, lại có nâng cấp lớn về UI và tính năng bổ sung cho block:

  • New UI Design: thay đổi đáng kể giao diện làm việc của các block, tối ưu màu sắc và thêm các icons mới
  • Block Design Tools: bổ sung các tính năng về cân chỉnh chiều cao, padding, màu sắc liên kết (link) và đặc biệt là background gradients đã được hỗ trợ.
  • Inline Image Editing: hỗ trợ chỉnh sửa cơ bản ảnh ngay trên block thay vì vào Media Libary, giờ đây bạn có thể zoom, xoay (rotate), crop, định vị ảnh ngay trên Gutenberg Editor.
  • Block Categories and New Block Inserter Panel: phân loại các block và nâng cấp menu New Block Inserter để nâng cao hiệu quả làm việc.
  • The Block Directory and Block Plugins: cho phép truy xuất các block hiện có trên site hoặc tìm kiếm block thích hợp từ các plugin hỗ trợ block trên WordPress Repository.
  • Block Patterns: tính năng của tương lai, cho phép tái sử dụng các cấu trúc giao diện (layout) có sẵn để tối ưu thời gian dựng trang hay soạn thảo, tính năng này chắn chắn sẽ còn được đầu tư nâng cấp nhiều hơn nữa trong các phiên bản WordPress sau này.

Phiên bản WordPress 5.6 không giới thiệu thêm Block mới nào, nhưng có những nâng cấp về tính năng và UI, tiêu biểu như hỗ trợ phụ đề cho video trên Video Blocks (file phụ đề định dạng .vtt), hay tính năng gộp nhiều blocks thành một cột trong columns block.

Gutenberg Editor đã có những nâng cấp đáng kể trong suốt 2020, dần định hình là một trình Page Builder toàn diện, cho phép xây dựng các trang web thiết kế chuyên nghiệp và phức tạp.

Trong khóa học này, chúng ta sẽ làm việc chuyên sâu hơn với Gutenberg Editor trong Case Study đầu tiên – Starter Web 2021!

8. Default Theme mới – Twenty Twenty One (2021)

Ở phiên bản WordPress 5.6 giới thiệu kèm một Default theme mới – Twenty Twenty One (2021), với giao diện block, thiết kế tối giản, màu nền gợi nhớ thở sơ khai của nghệ thuật CSS (CSS Zen Garden).

Dù thiết kế rất đơn sơ nhưng đây là Theme hỗ trợ Gutenberg Editor mạnh nhất hiện tại, cho phép chúng ta sử dụng toàn bộ các tính năng mới nhất, các blocks mới nhất của Gutenberg.

Điểm nổi bật của Twenty Twenty One:

  • Hỗ trợ toàn diện Gutenberg Editor
  • Tốc độ load siêu nhanh
  • Hỗ trợ Dark Mode
  • Hỗ trợ các Block Patterns mới nhất của Gutenberg Editor
  • Tối ưu cho Full Site Editing (FSE)

Nhận xét: Twenty Twenty One là theme chuẩn để triển khai các dự án Website tận dụng toàn bộ sức mạnh của Gutenberg Editor và tương lai gần là Full Site Editing (FSE – ta sẽ gặp lại cái này ở cuối topic).

9. Hỗ trợ PHP 8

Một điều rất lạ trong năm nay là cộng đồng lập trình viên tĩnh lặng bất thường dù ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất thế giới Web – PHP ra mắt bản nâng cấp cực lớn.

Những nâng cấp của PHP 8 lớn đến mức nhiều người dự đoán phải mất vài năm để phần lớn các Website nâng cấp lên phiên bản này, trong số đó thì CMS WordPress chiếm phần lớn nhất!

WordPress đã chuẩn bị cho PHP 8 từ khá lâu, và đến cuối năm 2020, phiên bản WordPress 5.6 đã hỗ trợ khá ổn cho PHP 8.

Tuy nhiên, đối với các nhà phát triển themes & plugins, họ vẫn còn một quãng đường dài để nâng cấp sản phẩm của mình để chí ít là tương thích với PHP 8, chưa nói đến việc tận dụng tính ưu việc của nó.

Nhận xét: dù đã ra mắt nhưng có vẻ việc sử dụng PHP 8 cho WordPress vẫn chưa phải là điều nên làm trong tương lại gần, ít nhất là trong năm 2021 này!

B. WordPress 2021 RoadMap

 

 

Trả lời

Scroll to Top